Bahan volatil merupakan bahan gas yang keluar apabila suhu dinaikkan. Bahan tersebut dipanaskan tanpa adanya udara (untuk mengelakkan kebakaran). Gas-gas yang keluar, serta lemak dan wap yang terhasil, merupakan bahan volatil tersebut, dalam bentuk peratusan daripada jumlah bahan asal.
Bayangkan proses pemanasan sebatang arang tanpa membiarkannya terbakar. Asap dan wap minyak yang dihasilkan merupakan bahan-bahan yang mudah terbakar. Sisa-sisa yang tinggal pula merupakan karbon yang tidak boleh terbakar, ditambah dengan abu.
Ketekunan (contoh: arang batu)
Kira berat sampel tersebut, letakkan dalam periuk yang mempunyai penutup, dan panaskan dalam ketuhar dengan suhu 900°C, dengan perbezaan suhu sebanyak 10°C. Proses ini berlangsung selama 7 minit (tanpa penggunaan udara). Selepas itu, biarkan sampel sejuk, dan kira semula beratnya. VM(%) = (m0 – m1)/m0 × 100%. Perlu diperhatikan bahawa VM merupakan hasil daripada proses pirolisis anaerobik, manakala LOD pula merupakan hasil daripada proses pengeringan di bawah keadaan atmosfera biasa.
Hubungan dengan bahan yang tidak mudah terbakar
Bahan volatil dan bahan tidak volatil (karbon tetap + abu) bersama-sama membentuk kira-kira 100% daripada jumlah keseluruhan bahan tersebut, secara kering. VM mengukur apa yang hilang, manakala bahan tidak volatil pula mengukur apa yang tinggal. Kedua-duanya merupakan aspek yang saling melengkapi. ERT-C pula mengukur aspek bahan tidak volatil.
